SAAT KULLANIMI

Komplike Saat Kullanımında Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler


Mekanik saatler Quartz modellerden daha pahalı ve karmaşık olmakla beraber, aynı zamanda daha da fazla bakım isterler. İçlerindeki mekanizma düzenli aralıklarla bakıma ihtiyaç duyar. Daha da kötüsü,
bütün bu çarkların ve pinyonların karmaşıklığı bir yana; kullanıcısını, durmasını engellemek adına düzenli olarak saatini kurma işlemini tekrarlamak zorunda bırakır. Aşağıda, yeni saat kullanıcıları için tüyolar ve
tecrübeli saat severler için de hatırlatmalar bulacaksınız.

Tarih Değiştirme

Manuel ya da otomatik kurmalı olsa dahi; herhangi bir mekanik saatte tarihi, ibre 10 ve 2 saatleri arasında iken manuel bir şekilde (tepe ve tuş ile) değiştirmeye çalışmayın. Bazı iyi saatler bu beklenmedik horolojik eyleme karşı korumalı olsalar dahi, tarih göstergesi olan çoğu mekanik saat gece 22.00 ile 02.00 saatleri arasında otomatik olarak tarih değiştirme süreci içerisindedirler. Otomatik tarih değişimi gerçekleşirken, bu sürece manuel olarak dışarıdan bir güçle etki etmek mekanizmaya zarar verebilir. Tabi ki, çoğu durumda saat 10.00 ve 14.00 arasında bu değişimi yapabilirsiniz ancak bu durum mekanik saatlere sahip ve onları seven birisinin alışkanlık haline getirmemesi gereken bir durumdur. Şüphede kaldığınız durumlarda ise, saati ve tarihi ayarlamadan önce, saati 12.00’yi geçecek şekilde ileri alın ve tarihin otomatik olarak değişip değişmediğini gözlemleyin. Bütün saatler arasında bu özelliğe sahip çok az saatten biri olan Ulysse Nardin markasının, kasa içi mekanik mekanizması böylesi bir eylemi tolere edebilecek bir şekildedir.

Kronograf Kullanımı

Saat koleksiyonerleri için, tipik iki tuşlu kronografın başlat-durdur-sıfırla protokolü alışılagelmiş bir şeydir. Mekanik saat kullanımına yeni başlayanlar, basit bir kronografta başlat ve durdur eylemlerinin aynı tuş üzerinden yürütüldüğünü bilmelidirler. Genellikle tepenin üzerinde bulunan başlat/durdur tuşu, istendiğinde basılarak zaman aralığını göstermektedir. Genelde tepenin altında bulunan sıfırla tuşu ise, kronograf sıfırlanmadığı zamanlarda, sadece kronografı sıfırlamak için kullanılmaktadır - başka zamanlarda kullanılmamalıdır. Bovet ve birkaç diğer marka, başlat/durdur tuşlarını kasanın ters tarafına, altına ya da üstüne yerleştirmişlerdir. Bütün kurallarla beraber, istisnalar da beraberinde gelir. "Flyback" tarzında bir kronograf, çalışırken sıfırlamayı mümkün kılmaktadır. Kronograf devredeyken sadece sıfırla tuşuna basarsanız, bütün kronograf sayaçları (saniye, dakika ve saat) sıfıra geçer ve kronograf yeniden zaman aralığını ölçmeye başlar. Havacılığın ilk günlerinde, bu pilotlar için değerli bir komplikasyondu; çünkü bu şekilde kalkarlarken eldivenli elleriyle ve el yordamıyla üç adımlı bir prosedür izlemeksizin kronograflarını sıfırlayabiliyorlardı. Bugün “Flyback”in gerçek değeri, saat kullanmayı bilmeyenler tarafından ortaya çıkarılan bakım masraflarını ortadan kaldırmasıdır.

Saati Geri Almak

Saatinizi, saat yönünün tersine doğru ayarlamayın - özellikle de takvim fonksiyonuna sahip bir saatiniz varsa. Bu tarz bir uygulamadan zarar görmeyen çok az sayıda saat vardır, ancak yine de böyle bir şeye hiç gerek yok. Sadece kadran boyunca saat yönüne doğru bir kez daha döndürün.

Jakuzi Isısı

Jakuziye ya da sıcak bir duş altına saatinizle girmeyin. Daha derin su geçirmezlik oranına sahip daha kaliteli üretilmiş saatler, genellikle bu gibi durumlarda sorunla karşılaşmazlar. Ancak, 3 ya da 5 atm su geçirmezlik oranına sahip bir saati jakuziye sokarsanız, farklı genleşme ve büzülme oranına sahip olan metaller ve safir ya da mineral kristalleri kasanın içerisine nem girmesine sebebiyet verebilir.

Aşırı Kurma (Overwinding)

Çoğu modern saat aşırı kurma korumasına uygun olarak, zembereğin (mainspring), barrel’in içine - ya da zemberek tamamen kurulduğunda onu tamamen durdurarak kaymasına izin verecek bir mekanizmaya sahiptirler. Bu durumda en iyi tavsiye; mekanizmayı zorlamamanız gerektiğidir. Yıllar boyunca kurmaya yarayan tepe (winding crown) daha yapışkan bir hâl alabilir ve geri sararken çevirmesi daha zor hâle gelebilir. Bu teknik servise götürülmesi gerektiğinin en bariz işaretidir.

Tepeyi ve İticileri Yerine Vidalayın

Her zaman saatinizin tepesinin çevrilerek yerine sokulduğundan emin olun. Kronografın çevrilip yerine yerleştirilen iticileri (pusher) ya da diğer fonksiyonları da aynı özeni gerektirmektedir. Bu mesele, birkaç saat sahibini saatlerinden etmiştir. Eğer çevrilip yerine sokulan bir tepe emniyetli değil ise, su muhtemelen kasanın içerisine girecektir. Bu hemen fark edilmeyebilir. Böylesi bir durumda nem orada kalıp, metali paslandıracaktır. Ve zamanla, bu sorun saati kullanılmaz hâle getirebilir.

Hassasiyet – Chronometre / Kronograf ayrımı

Mekanik bir saatten, Quartz'da olduğu gibi saliselik bir dakiklik beklemeyin. Mekanik saatlerin tâbi tutulmaları gereken standart "chronometre"dir. Kronograf ile karıştırılmaması gereken bu kavram, çeşitli kurma durumları ile farklı durumlarda ve ısılarda test edilmiş bir saat anlamına gelmektedir. Sertifikalı mekanik bir chronometrenin başlangıç standardı günlük +6 ilâ -4 saniyedir. Aynı saati her zaman takıyorsanız, bu hata payı zaman içerisinde artabilir. Diğerlerine göre, Patek Philippe daha iyi bir performans için çabalamaktadır ve kendi kriterlerine göre günlük +3 ilâ –2 saniyelik sapmayı yakalama çabasındadır.

Servis (sıklık, kalifiye saat üreticisi)

Çoğu mekanik saat, temizlenme, yağlanma ve bakım için üç ilâ beş yıllık bir teknik servis döngüsüne sahiptir. Bazı mekanik saatler bunun iki katı süre dayanabilir ve kabul edilebilir parametreler dâhilinde işler; ancak düzenli aralıklarla saatinizi servise yollamazsanız, zamanlama konusunda sıkıntılar yaşamakla beraber başka sorunlar da yaşayabilirsiniz. Servis ücretleri, temizlenme, yağlanma ve menteşe değişimiyle beraber basit saatlerde 150 USD'yi, karmaşık saatlerde ise binlerce doları bulabilir. Her zaman saatinizi kalifiye bir saat üreticisine tamir ettirin (kutusuna bakın), civarınızdaki herhangi bir alışveriş merkezindeki bir saatçiye değil. Öyle bir yerde bekleyebileceğiniz en iyi hizmet hızlı bir pil değişimidir.

Su Altındayken

Saatiniz sualtındayken kronografınızı sıfırlamayın ya da harekete geçirmeyin. Omega, IWC ve birkaç diğer marka böylesi bir durumda, saatlerinin bir miktar su geçirmezliğe sahip olduğunu söylemekteler ama tekrar belirtiyoruz ki; mekanik kronografların çoğunluğu su altında başlatma-durdurma-sıfırlama yapabilmek için tasarlanmadıkları hâlde böyle bir alışkanlık geliştirmenin hiçbir anlamı yoktur. Suya girmeden önce tuşa basmak ve suya girdikten sonra onların çalışması konusunda rahat olun, hiçbir sıkıntı yok; ancak su altındayken tuşlara basmayın. Ve bir tüyo daha: Zaman tutmanız gerekmese bile; düzenli aralıklarla kronografınızı kullanın. Bu sürekli kullanım, mekanizmanızın yağlı kalmasını sağlayacaktır.